Dolar

38,0123

Euro

41,9817

Altın

3.778,73

Bist

9.435,23

Dolar

38,0123

Euro

41,9817

Altın

3.778,73

Bist

9.435,23

Dolar

38,0123

Euro

41,9817

Altın

3.778,73

Bist

9.435,23

Atlantik'te kaybolan 1450 denizcinin akıbetini kimse bilmiyor

980 (m.s) yıllarında İzlanda'dan bir grup Viking Güney Grön­land'a yer­leş­meye baş­ladı.

1 Yıl Önce Güncellendi

2024-01-05 14:41:22

Atlantik'te kaybolan 1450 denizcinin akıbetini kimse bilmiyor

Göç eden İska­nd­ina­vlar, okya­nus­ların buzunu eriten sıcak Orta­çağ döne­min­de, dün­ya­nın en büyük ada­sında evler inşa ettiler. Ara­ziden ve hay­van yetiş­tir­me­le­rine izin veren hava koşul­la­rın­dan yarar­lan­dı­lar.

Grön­land'ın kuze­yinde yer­le­şim­ci­ler mors avla­dı­lar ve diş­le­rini fil­di­şi­nin yoğun talep gör­düğü Avrupa'daki tüc­car­lara sat­tı­lar.

Ancak 1450 deniz­ci­ ani­den Kuzey Atlan­tik'te kay­bol­du­. Ne yazılı kay­nak­lar ne de sözlü gele­nek tam ola­rak nede­nini açık­la­mı­yor.

Yakın zamanda Har­vard Üni­ver­si­tesi'nden bilim adam­larının yaptığı bir araş­tırma, olası cevap­lar­dan bazı­la­rını veri­yor.

Ulu­sal Bilim­ler Aka­de­misi Bil­di­ri­ler Kitabı'nda yayın­la­nan çalış­mada, bilim adam­ları ada­nın güney ucunda bulu­nan 500 çift­liği içe­ren bir Viking yer­le­şi­mine odak­lan­dı­lar. Çift­lik­lerin, ada­nın çoğunu kap­la­yan Grön­land buz taba­ka­sı­nın kena­rın­dan yak­la­şık 4 km uzak­lıkta ve çok uzak olma­yan bir mesa­fede inşa edildiğini keşfettiler.

Viking­le­rin orta­dan kay­bol­ması, Kuzey Yarım­küre'nin büyük kıs­mı­nın küçük bir buzul dönemi yaşa­dığı döneme denk geldi. Bu olayın Kuzey Atlan­tik'te özel­likle ciddi etki­leri oldu.

Bil­gi­sa­yar simü­las­yon­ları daha önce Grön­land kıyı­la­rında büyü­yen buz küt­le­le­rini net bir şekilde gösteriyor. Muh­te­me­len verimli kıyı böl­ge­le­ri okya­nus yüze­yi­nin bir­kaç metre altına kaldı ve bu da İska­nd­ina­vl­ar­ının ara­ziyi yetiş­tirme fır­sat­la­rını azalttı.

Ama tek zor­luk bu değildi. Har­vard Üni­ver­si­tesinin hazırladığı çalış­mada, bilim adam­ları artan buz küt­le­si­nin Grön­land kıyı­ları ve sakin­leri üze­rin­deki etki­le­rini daha ayrın­tılı bir şekilde incelediler.

Hesap­la­ma­lar, büyü­yen buz küt­le­si­nin muh­te­me­len Grön­land çev­re­sin­deki sular üze­rinde artan bir yer­çe­kimi etkisi yarat­tı­ğını ve deniz sevi­ye­si­nin 3,3 met­re­den az olma­yan bir yük­sel­me­ye neden oldu­ğunu ortaya koyu­yor.

Böy­lece buz küt­le­leri hem deniz sevi­ye­si­nin yük­sel­me­sine hem de man­za­ra­nın alçal­ma­sına neden oldu. Bahse konu kom­bi­nas­yon muh­te­me­len kıyı şeri­di­nin yüz­lerce metre geri çekil­me­sine neden ola­rak 200 km2 arazi ve bir­çok evi su altında bıraktı.

Önceki araş­tır­ma­lar, Grön­land'daki Viking döne­minde yük­se­len deniz sevi­ye­le­ri­nin olası bir faktör olduğunu zaten göstermişti.

Ancak bilim adam­la­rına göre, yük­se­len su ve top­rak kaybı muh­te­me­len 1450 Grön­landlı İska­nd­ina­v denizcinin kaybolmasında kilit bir fak­tördü.

Kaynak: Sciencedaily

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

Haber Ara